©2018 by Siam Fabric Printing Co., Ltd.

สไบทรงสะพัก
SIAM TEXTILE

การห่มสะพัก เป็นรูปแบบการแต่งกายที่สะท้อนให้เห็นความประณีตบรรจงของสตรีชาวสยามในอดีต โดยการห่มสะพักนั้น หมายถึง การห่มผ้าทับลงไป บนสไบอีกชั้นหนึ่ง หรืออีกอย่าง คือ การห่มทับลงไปบนเสื้อ ซึ่งผ้าที่ไม่สัมผัสกับผิว เราจะเรียกว่า "ผ้าสะพัก" ทั่วไปแล้วสตรีชาววัง หรือที่เรียกว่าฝ่ายในจะห่มสะพัก ก็ต่อเมื่อเข้าร่วมในงานพระราชพิธีที่มีการแต่งกายเต็มยศเท่านั้น 


ผ้าสะพักมักนิยมใช้ผ้าตาดทอง ซึ่งเป็นผ้าที่ทอด้วยไหม กับเส้นทอง ที่เป็นแล่งเป็นริ้วเล็กๆ ที่เรียกว่า "ตาดทอง" ถ้าเป็นเงินก็เรียกว่า "ตาดเงิน" และท้ายสุดผ้าสะพักก็ยังสามารถบ่งบอกถึงบรรดาศักดิ์ของคนผู้สวมใส่ได้อีกด้วย ห่มตาด คือ คือการนำสไบมาห่มที่ลำตัวแล้วทับด้วยผ้าสะพักตาดทองที่มีการปักประดับตกแต่งลายด้วยวัสดุและเทคนิคต่างๆ อีกชั้น 


'สะพัก' ในธรรมเนียมสมัยโบราณที่แสดงถึงความสุภาพต่อธารกำนัล เนื่องจากสมัยอดีตยังไม่มีชุดชั้นใน จึงใช้การห่มสไบมาปิดส่วนที่เป็นสำคัญ ห่มสไบเพียงชิ้นเดียวในการออกงาน จะถือว่าไม่มิดชิดและไม่สุภาพจึงห่มสะพักทับอีกชั้นนอกจากนี้การห่มผ้าสะพักยังแสดงถึงสถานะทางสังคมของผู้สวมใส่อีกด้วย


ลักษณะการแต่งการของคนโบราณจะมีความละเอียดอ่อนในการนุ่งห่มและเลือกสีผ้า จะเลือกใช้สีผ้าท่อนล่างกับท่อนบนตัดกัน โดยยึดสีที่เป็นมงคลประจำวันตามความเชื่อที่นิยมกัน เครื่องประดับที่นิยมใช้คู่กัน เนื่องด้วยเป็นเครื่องประดับที่สมฐานะเพื่อแสดงถึงความหรูหรา ความสวยงามตามรสนิยมของสตรีชั้นสูงของไทยในสมัยก่อนจนถึงปัจจุบัน เพิ่มความเป็นประกายที่เจิดจรัสด้วยเครื่องทอง ไม่ว่าจะเป็นเข็มขัดทองพร้อมปั้นเหน่งฝังพลอยประดับเพชร สร้อยทับทรวง กำไลข้อมือ สังวาล สร้อยตัว เพิ่มความสง่างามของผู้สวมใส่